Veel kerk- en parochiebladen zitten nogal ‘top-down’ in elkaar. De vraag is of en hoe de lezers en de leden zélf ook aan bod kunnen komen in het blad. Menige kerkbladredactie is daar wel toe bereid, maar dat is dan vaak een zaak van persoonlijk initiatief. En de keerzijde is dat ook wel eens stukken redactionele brievenbussen bereiken die de redactie liever niet plaatst of in elk geval niet in de aangeboden vorm. Het is vaak lastig om dat de schrijver duidelijk te maken. Meer eigen beleid, meer eigen initiatief van de redactie kan helpen om dergelijke zaken in goede banen te leiden. Plus natuurlijk een duidelijk redactiestatuut of reglement, waarin de bevoegdheid van de redactie om zo nodig stukken te weigeren is omschreven. Die bevoegdheid sluit echter de noodzakelijke openheid niet uit maar in.
Om te beginnen kun je denken aan het plaatsen van persoonlijk getinte artikelen en rubrieken. Interviews, columns en rubrieken waarin mensen b.v. iets vertellen over hun liefste lied of een herinnering van lang geleden. Het kan ook gaan om bijdragen waarin mensen iets vertellen over hun werk in de kerk. De rode draad die door al dergelijke stukken heen loopt is het persoonlijke verhaal of het persoonlijke reageren op ontwikkelingen of gebeurtenissen. Je leert elkaar er beter door kennen, het kan herkenbaarheid oproepen of juist confrontatie, maar dan wel zo dat het tot nadenken aanzet. Je deelt met elkaar op een dieper niveau dan in allerlei berichtgeving waar kerkbladen vol van staan mogelijk is.
Reageren op wat in het blad gestaan heeft of wat zich in de kerk afspeelt is een ander aspect. Om dat te stimuleren kun je een brievenrubriek openen. Ook hier geldt dat duidelijke regels gewenst zijn, maar als daar de hand aan wordt gehouden, kan zo’n rubriek de meningsvorming dienen en de lezers het gevoel geven dat ze een stem hebben in het kapittel. Het hoeft ook niet altijd om kritiek of ‘tegenwicht geven’ te gaan; een waarderend woord of adhesie is net zo goed op zijn plaats.
De lijst is natuurlijk nog lang niet uitgeput. Er zijn bladen die telkens met een stelling komen waarop de lezers kunnen reageren. Ook als er maar één lezer is die op zo’n stelling reageert, heeft dat toch een functie. Sommige momenten in het jaar kunnen aanleiding zijn voor een oproep. Hebben mensen bijzondere vakantieherinneringen die ze met anderen willen delen? Wat betekent Kerst voor u? Pasen, Pinksteren? Aan wie denkt u in het bijzonder met Allerzielen of bij het eind van het kerkelijk jaar?
Tot slot noem ik een werkvorm die wel als ‘feature’ wordt aangeduid. Kort gezegd: een artikel waarin een onderwerp aan de orde komt aan de hand van (vaak telefonische) gesprekken met mensen. Heel erg lang geleden kwam mijn moeder op deze manier – samen met anderen - in haar kerkblad aan het woord over het thema ‘kun je je kinderen loslaten?’ Onderwerpen voor zulke belrondes zijn legio…
Daan van der Waals
Behoefte aan advies over uw kerkblad? Neem contact op met Daan van der Waals, Tolakkerweg 23, 3739 JG Hollandsche Rading, telefoon 035-5771895, pcn@introweb.nl