Dat lijkt misschien op eigenwijsheid van de kant van een eindredacteur, maar we willen toch allemaal een leesbaar blad dat mensen boeit, dat naar zo’n blad doet grijpen, dat toegankelijk is voor een brede groep lezers? Met behoud van de inhoud mag, nee moet een redacteur vaak schrappen, veranderen, omgooien, verbeteren. Soms in overleg met de schrijver, maar dat is lang niet altijd nodig. Je moet ook kunnen vertrouwen op de deskundigheid, zorgvuldigheid en betrouwbaarheid van iemand die deze taak in een kerkgemeenschap uitoefent.
Voor redacteuren èn scribenten daarom een aantal vuistregels en tips, die kunnen helpen bij het maken van een blad dat qua taal en stijl (en opmaak) aantrekkelijk is en uitnodigt tot verder lezen. De lijst is overigens niet volledig. Hebt u zelf ook tips en suggesties? Mail ze mij!
- Zet een pakkende kop boven het artikel. Kan ook een citaat zijn. Vaak weet je pas hoe de kop moet luiden als het hele artikel is geschreven of gelezen. Kop moet de inhoud dekken maar mag wel slechts één aspect eruit lichten en/of de nieuwsgierigheid opwekken. Soms is een ondertitel of bovenkop (chapeau) handig, want daarmee verschaf je extra informatie.
- Vooral bij langere artikelen is het gewenst er een inleiding (intro) boven te zetten, waarin het belangrijkste nieuws staat en/of wordt aangegeven wat men verder in het artikel kan verwachten.
- Hak zo nodig zinnen in tweeën of zelfs drieën. Variatie van korte en langere zinnen is trouwens ook niet verkeerd.
- Haal markante of belangrijke woorden naar het begin of het eind van een zin. Niet: `Er is behoefte aan nieuwe initiatieven`, maar: `Nieuwe initiatieven zijn nodig`.
- Zoek naar pregnante formuleringen. Metaforen (beelden) zeggen vaak meer dan een heel betoog.
- Alleen een afkorting van een instantie gebruiken als je eerst de naam voluit hebt geschreven. Dus eerst Rooms-Katholiek Kerkgenootschap (RKK) en verder in het artikel zo nodig RKK. Gebruik ook geen afkortingen als o.a. en etc.
- Formuleer actief, vermijd dus zinsconstructies met ‘worden’ of ‘zijn’. Fout: `Door het bisdom is besloten dat de parochies in onze regio worden samengevoegd, waarbij een nieuwe pastorale eenheid wordt gevormd die…` Goed: `Het bisdom heeft besloten dat de parochies in onze regio samengaan. De nieuwe pastorale eenheid…` Dit is veel directer en levendiger.
- Formuleer positief. Dubbele ontkenning is al helemaal ongewenst. Dat is omslachtig en maakt van lezers puzzelaars. `Wij ontkennen niet dat het aan goede voorlichting heeft ontbroken` kun je positiever (en directer) formuleren als: `Toegegeven, aan goede voorlichting heeft het ontbroken`. Nog beter: `Toegegeven, de voorlichting was slecht`.
- Tegenwoordige tijd is beter dan verleden tijd. In plaats van: `Wij spraken met de nieuwe predikant van onze gemeente…` liever: `De nieuwe predikant aan het woord`. Ook een verslag kun je in de tegenwoordige tijd zetten. Al weer: directer, levendiger.
- Ga niet uit van de schrijver maar van de lezer. Dus niet in een pastorale tekst of aankondiging: `Op het moment dat wij dit schrijven…`, want dit is voor de lezer niet belangrijk. Het gaat om het moment van lezen, wat zich dàn voordoet, wat dàn actueel is.
- Vermijd overbodige toevoegingen. Dus niet ‘in de prachtige historische Sint Jan’, maar ‘in de Sint Jan’. ‘Iedereen hartelijk welkom’ aan het slot is meestal ook overbodig. ‘De voorzitter opent de vergadering met gebed’: idem.