Zomerse gedachten


Home - Columns - Zomerse gedachten

Zomer 2010: WK-voetbal en vakantie vieren.Over vrij zijn, liturgie en de twijfelachtige relatie tussen sport en religie.

Als columnist tob ik soms wat af over de vraag waarover het moet gaan. Het WK voetbal misschien? In een kerkblad kom je dan al gauw terecht op de relatie van sport en geloof. Een beetje afgekloven onderwerp, vind ik. Het kan gaan over die paar gelovige sporters, althans sporters die als gelovige in de etalage staan. Sport als manier om je geloof uit te dragen, of te beleven. En wat beleef je dan? Dat God je mag helpen in de strijd? Maar waarom die anderen dan niet? Ik herinner me dat kardinaal Simonis op bezoek was in de kleedkamer van FC Utrecht, voorafgaand aan een wedstrijd tegen ADO Den Haag. De Utrecht-spelers werden door hem gezegend. Daar was de trainer van ADO, zelf gelovig katholiek, niet zo blij mee. Schoot er voor hem dan geen zegentje over?

 Als kerk kun je bidden voor voetballers en hun supporters. Dan wel graag allemaal. De Anglicaanse kerk publiceerde een gebed waarin werd gevraagd het WK een bron van vreugde te laten zijn en ook om fair play. Goede zaak. Alles wat in deze wereld gebeurt of niet gebeurt kun je, mag je, moet je in Gods handen leggen en er vervolgens in het dagelijks leven ernst mee maken. Maar voor het overige zie ik niet veel in de relatie van sport en religie, zelfs niet als je Paulus’ woorden over de wedloop in de arena des levens erbij haalt. Ach, misschien zou ik wel op andere gedachten zijn gekomen als ik daags voor de start van het WK naar de Nicolaikerk was gegaan, want daar nam een hoogleraar in de dogmatiek, tevens voetbalfanaat, het onderwerp bij de kop. Ongetwijfeld heeft hij interessante bespiegelingen gewijd aan wat sport en religie verbindt en scheidt. Waarom ik dan niet ging? Ik ben lui en ook wat mensenschuw van aard. De aankondiging van de avond door Steven Slappendel in KidS van 28 mei, compleet met oranjegetinte foto, schrikte mij bovendien af. Het idee alleen al dat ik in de Klaas zou moeten verblijven met allerlei in oranje tenue gestoken bezoekers… Voordat je het weet moet je dan ook nog aan een wave meedoen.

 Nee, voetbal en religie dus maar niet. Wat dan wel? Vakantie misschien. Vroeger kon je er bijna vergif op innemen dat je tegen de vakantietijd een preek kreeg voorgeschoteld over het thema vakantie, of beter: recreatie. Je kreeg uitgelegd dat ‘recreatie’ eigenlijk ‘herschepping’ betekent. We zijn geschapen en we worden herschapen door de re-creatie, die ook van God komt. Ja, dominees hebben altijd van woordspelletjes gehouden. In vakantietijd duiken we in de schepping onder en komen als herboren eruit tevoorschijn. Of het altijd zo werkt, is de vraag. Je kunt ook blij zijn dat je weer terug bent op de vertrouwde stek. Soms is vakantie eerder vermoeienis dan ontspanning, en moet je bijkomen van vakantiegeneugten, die mogelijk geen geneugten waren. Toch is het goed andere streken op te zoeken en een ander leven te leiden dan normaal, al was het slechts om niet telkens in de verleiding te komen je emails te bekijken en die te (moeten) beantwoorden.

 Vakantie… als we toch etymologisch bezig zijn, moet ik denken aan ‘Vacare Deo’, het opschrift boven de eeuwenoude benedictijner abdij van Egmond. Al zeker dertig jaar kom ik er, met tussenpauzen, als gast. Vacare Deo: vrij zijn voor God. Voor monniken een motto om uit te drukken dat zij zich wijden aan het overdenken van de Schrift en gebed, in combinatie  met hun verschillende taken maar wel vrij van maatschappelijke plichten. Ook een motto voor vakantiegangers? Zou kunnen. Meer dan anders kun je in vakantietijd zaken en zorgen opzij zetten en je verdiepen in wat het leven waarde geeft: schoonheid van de natuur, elkaars samenzijn, ontdekken van monumenten van historie en cultuur. Je geniet van kunst. Maar ook kun je in vakantietijd de rust inademen van een oud kerkgebouw en de liturgie die daar wordt gevierd. Hoe ver zijn we daar niet verwijderd van kolkende voetbalstadions.

Niettemin: ook in die stadions wordt liturgie gevierd. De professor die in de Klaas te gast was zal dat vast helder hebben uitgelegd.

Daan van der Waals

(uit Kerk in de Stad, Protestantse Gemeente Utrecht)




Maarten Luther
Klaroenstoot
Huwelijk van smaragd
Met Pasen in Rome
Zomerse gedachten
Een jaar ouder
Oase-stukjes
Samen delen
Goede zondag
Van Oost naar West
Een witte raaf
Kerken op Kanaleneiland