Marja Bakker is terug van weggeweest. U kent haar misschien van de vorige eeuw, want toen was ze diaconaal consulent voor de stad Utrecht. In 2001 verruilde ze de PGU voor VluchtelingenWerk in Harderwijk. Nu is ze opnieuw in het Utrechtse actief. In opdracht van de wijkgemeente Pniëlkerk-Triumfatorkerk voert ze namelijk een onderzoek uit naar de mogelijkheden van een missionair-diaconaal centrum op Kanaleneiland. Binnen een half jaar moet dat karwei zijn gefikst.
In Kerk in de Stad schreef Marja daar al eerder over. Dat stuk intrigeerde me, maar helemaal duidelijk was het voor mij, simpele ziel als ik ben, ook niet helemaal. Wat intrigeerde me? Allereerst dat een kerkgebouw, met vooral een functie voor de eigen leden, volgens Marja moet worden omgevormd tot een centrum voor de hele wijk. Mooi gezegd, maar hoe doe je dat? Marja Bakker schreef verder dat ze ‘nieuw elan’ in de wijk bespeurde. Ook dat is mooi, maar in een tijd van kerkelijke achteruitgang en malaisegevoelens niettemin een opmerkelijk geluid.
Nieuw elan, dat duidt op een eerdere fase waarin het elan te wensen overliet. En zo is het. Wie gaat als laatste het licht uit doen? Dat was, zegt Marja Bakker, een tiental jaar geleden wel de sfeer rond de Triumfatorkerk. Een almaar slinkende groep actieve gemeenteleden, veel ouderen en weinig jongeren, veel taken die op een klein aantal mensen af komen, het gevoel van afnemende energie, ach je hoeft niet op Kanaleneiland te wonen om het mee te maken. De bange vraag komt op: zullen we overleven en hoe dan? Maar dat was uiteindelijk toch niet de vraag waarmee de wijkgemeente op de proppen kwam. Ze hoefde niet te overleven. Ze wilde – vanuit het evangelie – wel van betekenis zijn voor meer mensen. Niet alleen maar de eigen leden van dienst zijn, maar het welzijn van deze pracht- en krachtwijk bevorderen. Overigens niet per se gekoppeld aan het gebouw. Zo’n kloek kerkcentrum met z’n fiere toren, prachtig. Dat zou veel meer gebruikt kunnen worden voor allerlei activiteiten. Maar als die activiteiten beter elders ondergebracht kunnen worden, ook goed. De kerk – de kerk van Christus - zit niet vastgeketend aan een stel stenen, evenmin als ze opgehangen moet worden aan een organisatievorm.
Waar zo’n simpele ziel als ik trouwens niet bij stil staat, is dat tal van kerken in de wijk actief zijn. Wat praten we dan eigenlijk van overleven? Het wemelt er van de kerken, al behelpen die zich soms met gymzalen. Op Kanaleneiland zijn diverse allochtonenkerken te vinden, de meeste van evangelische snit. Het vrijzinnige Apostolisch Genootschap komt in de wijk samen, evenals de baptistengemeente De Rank. Uiteraard is er de katholieke kerkgemeenschap. Er zijn ook twee moskeeën: Turks en Marokkaans. Youth for Christ is met jongerenwerkers actief. Moet je dan echt voor jezelf het wiel gaan uitvinden? Nee dus. Met hulp van de wijkpastores Jan Muntendam en Pieter van Winden en oud-zendingsman Hans Visser, groot kenner van allochtone kerken en christenen, legt Marja haar contacten met al die andere kerken. Met veel succes tot dusver, want men reageert heel enthousiast. Ze zoekt bondgenoten in de zoektocht naar meer en beter voor de wijk.
Er gebeurt al veel wat de moeite waard is, maar waar meer mensen aan zouden kunnen deelnemen. En je kunt samen nadenken en overleggen over nieuwe activiteiten. Mogelijkheden volop: een stiltecentrum voor tussen de middag als werknemers pauzeren; huiswerkbegeleiding; ontmoetingen van ouderen; samen bijbel lezen; taallessen; dialoog tussen autochtoon en allochtoon; jongeren toe leiden naar werk en scholing…
Maar hoe zit het met dat nieuwe elan? Een plan – hoe prachtig ook in elkaar gestoken - is toch een beetje ploegen op de rotsen als de laatste net bezig is het licht uit te doen. Volgens Marja is er wel wat veranderd. Er is een meer optimistische kijk ontstaan. Dat blijkt al uit het feit dat de trouwe kern nog steeds actief is. Er is doorzettingsvermogen en trouw. Er is een jeugdgroep, die een voedselbank runt. Er ontstaan meer en meer dwarsverbindingen tussen kerken. Prachtige individuele initiatieven zijn er ook. Marja noemt enkele jonge christenen die op Kanaleneiland zijn gaan wonen omdat ze juist voor deze wijk iets willen betekenen. Er moet dus wel zoiets zijn als een voortgaande inspiratie door het evangelie, via kerkdiensten, door bijbelstudie, door persoonlijk contact of hoe dan ook, een inspiratie die zich weinig aantrekt van wat de statistieken ons melden.
(Kerk in de Stad, oktober 2009)
| Maarten Luther |
| Klaroenstoot |
| Huwelijk van smaragd |
| Met Pasen in Rome |
| Zomerse gedachten |
| Een jaar ouder |
| Oase-stukjes |
| Samen delen |
| Goede zondag |
| Van Oost naar West |
| Een witte raaf |
| Kerken op Kanaleneiland |